【Sản phẩm】 Bắc Sa Sâm (Glehnia Root)

【Nguồn gốc】 Nội Mông

【Quy cách】 Loại Đặc Biệt (Bỏ Đuôi Rễ)

【Trọng lượng tịnh】 10oz - 16oz

【Bảo quản】 Bảo quản nơi khô ráo và thoáng mát

【Liều lượng dùng】 5g ~ 12g

【Kiêng kỵ】 Không được dùng chung với vị thuốc Lệ lô (li-lu).

【Giới thiệu】 Sản phẩm này là rễ khô của cây Glehnia littoralis, một loại thực vật thuộc họ Hoa tán (Apiaceae). 

【Tính chất vị thuốc】 

1. Tính chất: Vị ngọt, hơi đắng, tính hơi lạnh

2. Đích tác dụng: Phổi, Dạ dày

【Công dụng cốt lõi】

Có công dụng nuôi dưỡng phần âm để làm mát phổi, bổ ích cho dạ dày để kích thích sinh tân dịch. 

【Chỉ định / Khuyên dùng cho】 

1. Chứng suy giảm phần âm ở phổi (Hệ hô hấp):

* Ho khan ít đờm: Biểu hiện là tiếng ho khan khè, cổ họng hoàn toàn không có đờm, hoặc lượng đờm cực kỳ ít và dính chặt, rất khó khạc ra ngoài.

* Ho lao khạc ra máu: Biểu hiện là các cơn ho mãn tính kéo dài lâu ngày, thậm chí do các mạch máu ở phổi bị tổn thương dẫn đến trong đờm có lẫn các tia máu nhỏ, thường gặp ở chứng tổn thương sâu đường hô hấp mãn tính (Viêm phế quản mãn tính / Chronic bronchitis) hoặc hệ thống phổi mất cân bằng sâu (Lao phổi / Tuberculosis).

* Họng khô miệng khát: Biểu hiện là vùng cổ họng thường xuyên có cảm giác khô ngứa, nóng rát, giọng nói rất dễ bị khản đặc, triệu chứng đặc biệt trở nặng hơn vào mùa thu hoặc khi ở trong môi trường khô hanh.

* Sốt triều buổi chiều: Biểu hiện là cứ vào khoảng thời gian chiều hoặc tối, cơ thể lại xuất hiện từng đợt nóng bốc hỏa phát tán ra ngoài, đi kèm cảm giác nóng rát ở lòng bàn tay và lòng bàn chân và đổ mồ hôi trộm vào ban đêm.

2. Chứng suy giảm phần âm ở dạ dày (Hệ tiêu hóa):

* Tổn thương phần âm do cơ thể quá nóng, lưỡi khô khát nước: Biểu hiện là sau khi trải qua một trận sốt cao hoặc đổ quá nhiều mồ hôi (như giai đoạn sau của chứng nhiễm trùng nặng theo mùa (Bệnh cúm / Influenza) hoặc phổi bị tích tụ nhiệt cấp tính (Viêm phổi / Pneumonia)), lượng nước trong cơ thể bị bốc hơi mạnh dẫn đến tình trạng miệng đắng lưỡi khô kéo dài, dù uống rất nhiều nước vẫn không đỡ khát.

* Đói nhưng không muốn ăn: Biểu hiện là vùng bụng tuy có cảm giác cồn cào đói bụng nhưng khi nhìn thấy thức ăn lại hoàn toàn không muốn ăn, hoặc chỉ cần ăn một lượng rất nhỏ đã cảm thấy dạ dày bị chướng căng, khó chịu.

* Đại tiện khô kết: Biểu hiện là do đường ruột thiếu hụt tân dịch để nuôi dưỡng và làm ẩm dẫn đến phân bị khô cứng, đóng cục và đại tiện vô cùng khó khăn.

* Đau âm ỉ vùng dạ dày: Biểu hiện là vùng thượng vị thường xuyên xuất hiện các cơn đau nóng rát âm ỉ, khi dùng tay ấn mạnh vào thì cảm giác đau không rõ ràng hoặc sau khi xoa bóp nhẹ nhàng thì cơn đau có phần thuyên giảm.

【Bài thuốc phối hợp thông dụng】 

1. Ho khan do nóng phổi:

Thường phối hợp nấu chung với Mạch môn đông Szechuan Dwarf Lilyturf Tuber (chuan-mai-dong), Ngọc trúc Fragrant Solomonseal Rhizome (yu-zhu) và Lê tuyết tươi (xue-li).

2. Khí huyết đều suy nhược:

Thường phối hợp nấu chung với Hoàng kỳ Astragalus Root (huang-qi), Nhân sâm Ginseng (ren-shen), Đảng sâm Codonopsis Root (dang-shen).

3. Gan và thận bị thiếu hụt phần âm:

Thường phối hợp nấu chung với Quả dâu tằm khô Mulberry Fruit (sang-shen), Kỷ tử Wolfberry Fruit (gou-qi).

4. Dạ dày thiếu hụt phần âm:

Thường phối hợp nấu chung với Thạch hộc Dendrobium Stem (shi-hu), Sơn dược Chinese Yam (shan-yao).

5. Canh phổi lợn (Dưỡng âm nhuận phổi, tiêu đờm cắt cơn ho):

* Phối hợp dược thiện: Dùng Bắc sa sâm Glehnia Root Slices (bei-sha-shen), Mạch môn đông Dwarf Lilyturf Tuber (mai-dong), Ngọc trúc Fragrant Solomonseal Rhizome (yu-zhu) mỗi loại 15g, 2 quả Mật táo Candied Jujube (mi-zao), 16oz Phổi lợn (đã trần qua nước sôi và thái miếng), nửa vỏ Trần bì Dried Tangerine Peel (chen-pi), 3 lát Gừng tươi hoặc Gừng khô Fresh Ginger or Dried Ginger. Thêm lượng nước vừa đủ ninh/hầm trong khoảng 2.5 tiếng, nêm nếm gia vị vừa ăn là có thể dùng.

6. Canh thịt nạc (Dưỡng âm nhuận táo, thanh tâm an thần):

* Phối hợp dược thiện: Dùng Bắc sa sâm Glehnia Root Slices (bei-sha-shen), Mạch môn đông Dwarf Lilyturf Tuber (mai-dong), Bách hợp Dried Lily Bulbs (bai-he) mỗi loại 15g, Kỷ tử Wolfberry Fruit (gou-qi) 10g, 5 quả Táo đỏ bỏ hạt Pitted Red Dates (hong-zao), 16oz Thịt lợn nạc (hoặc sườn lợn), 3 lát Gừng tươi hoặc Gừng khô Fresh Ginger or Dried Ginger. Thêm lượng nước vừa đủ ninh/hầm trong khoảng 2.5 tiếng, nêm nếm gia vị vừa ăn là có thể dùng.

【Phương thuốc dưỡng sinh kinh điển / Sa sâm mạch đông thang】

Phương thuốc này được trích từ cuốn sách "Ôn bệnh điều biện" (Wen Bing Tiao Bian) của danh y Ngô Cúc Thông thời nhà Thanh. Đây là bài thuốc đại diện kinh điển chuyên dùng để điều trị chứng khô nóng gây tổn thương phần âm của phổi và dạ dày, có công dụng thanh dưỡng phổi và dạ dày, kích thích sinh tân dịch và làm ẩm độ khô hanh vô cùng vượt trội. 

Trên lâm sàng hiện đại, bài thuốc này thường được ứng dụng để hỗ trợ điều trị các chứng: tổn thương nghiêm trọng tế bào phổi (Ung thư phổi / Lung cancer), tắc nghẽn đường hô hấp mãn tính (Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính / COPD), tổn thương sâu đường hô hấp mãn tính (Viêm phế quản mãn tính / Chronic bronchitis), vùng họng khô rát mãn tính (Viêm họng mãn tính / Chronic pharyngitis), ho do cơ địa nhạy cảm theo mùa (Hen suyễn thể ho / Cough-variant asthma), hệ tiêu hóa hoạt động kém (Tiêu hóa kém chức năng / Functional dyspepsia), các cơn ho mãn tính kéo dài ở trẻ nhỏ. 

1. Chuẩn bị dược liệu:

Chuẩn bị Bắc sa sâm Glehnia Root Slices (bei-sha-shen), Mạch môn đông Dwarf Lilyturf Tuber (mai-dong) mỗi loại 15g; Ngọc trúc Fragrant Solomonseal Rhizome (yu-zhu), Lá dâu tằm dính sương Frosted Mulberry Leaf (shuang-sang-ye), Bạch biển đậu White Hyacinth Bean (bian-dou), Thiên hoa phấn Snakegourd Root (tian-hua-fen) mỗi loại 10g; Cam thảo Licorice Root (gan-cao) 6g.

2. Ngâm thuốc:

Đem các dược liệu rửa sạch rồi cho vào nồi đất hoặc nồi inox. Thêm lượng nước sạch sao cho ngập trên bề mặt dược liệu khoảng 3cm (tương đương khoảng 500ml nước) rồi tiến hành ngâm trong vòng 30 phút để dược liệu nở ra.

3. Sắc thuốc:

Ban đầu đun bằng lửa lớn cho đến khi nước sôi sùng sục, sau đó lập tức vặn nhỏ lửa và tiếp tục sắc liu riu trong khoảng 30 đến 35 phút. Tắt bếp và tranh thủ chắt lọc lấy phần nước thuốc ngay khi còn nóng, lượng nước thuốc thu được sẽ vào khoảng 200 đến 250ml (tương đương khoảng một bát ăn cơm).

4. Cách uống:

Mỗi ngày sắc uống 1 thang, chia làm 2 lần uống ấm trong ngày (sáng và tối).

5. Lưu ý khi dùng:

Người có cơ địa hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng hoặc người đang bị nhiễm cảm lạnh, cảm cúm bên ngoài tuyệt đối không được uống.